Mars’ın 10 harikası Nedir? Mars’ın özellikleri

Mars’ın 10 harikası Nedir? Mars’ın özellikleri neler? Mars (Kızıl Gezegen) insan hayatında merakların uç noktası olan özel bir yere sahip, Kızıl gezegen kendi kendine harika dururken içerisinde barınan güzellikleri görmeden de edemeyeceğiz. Bu yazımızda Mars’ın 10 harikasına göz atıp özelliklerini inceledik.
Paylaş

Mars’ın harikaları nelerdir?

Valles Marineris Mars

  1. Muhteşem Valles Marineris vadisi milyonlarca yıl önce su baskınları nedeniyle oluşmuştur.

Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonu olan Valles Marineris uzaktan sizcede çok güzel görünmüyor mu? Amerika’daki Büyük Kanyon bulunmakta ve bu kanyonu ilk defa gören herkes şaşkınlıktan küçük dilini yuttuğunu söylüyor. Amerika'da bulunan Kanyon 29 kilometre uzunluğunda, yer yer iki kilometre derinliğinde, ovadan Colorado nehrine doğru uzanıyor ve bir insanın hayatı boyunca görüp görebileceği en büyük yeryüzü şekli. Fakat koskoca bu Büyük Kanyon Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonu Valles Marineris’in ancak küçük bir çukuru kadar yer kaplıyor. Uzunluğu 4,000 kilometreye varan, zaman zaman 200 kilometre genişliğe ulaşan bu dev kanyonun bazı yerlerinin derinliği 10 kilometreyi buluyor. Eğer bu kanyon uzay yerine Dünya’da olsaydı bütün Amerika kıtasını baştan başa geçebilirdi. Mars’ın boyutunun Dünya’nın yaklaşık yarısı olduğu düşünülürse, çevresinin yaklaşık yüzde 20’sini kaplıyor diyebiliriz.

Kasei Valles Mars

  1. Kasei Valles, Güneş sisteminin ikinci büyük vadisi “Mars’ın en vahşi doğa olaylarına şahit olmuştur”

Hemen güneyindeki Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonu Valles Marineris olmasa, daha kuzeydeki Kasei Valles bu unvana sahip olacaktı. 3 bin kilometre uzunluğunda, üç kilometre derinliğindeki bu kanyon yörüngede dönen uzay araçlarının kameralarında rahatça görülebiliyor. Bazı yerlerde genişliği 300 kilometreye ulaşıyor ve Valles Marineris’i geçiyor. Ancak boyutu, Kasei Valles’i Mars’ın 10 harikasından biri yapan tek şey değil. 1.5 milyon kilometre karelik bu bölgenin tümü Mars’ın tarihindeki en vahşi doğa olaylarına şahit olmuştur. İki dev Mars vadisi uzaydan rahatça görülebiliyor. Bu dev kanyon su erozyonu nedeni ile oluştu.

Olympus Mons Yanardağı

  1. Süper Volkan

Çok da uzak olmayan bir gelecekte, asteroid kuşaklarına veya Mars’a turistik seyahatler yapılacağı düşünülüyor. Hiç şüphesiz, Mars’a giden herkesin ilk görmek istediği yer Olympus Mons olacak. Burada bir dizi ilgi çekici nokta da var. Örneğin 22 kilometre yüksekliğinde, 624 kilometre alana yayılan, Güneş Sistemi’ndeki en büyük zirve. Boyutu neredeyse Fransa kadar!

Bu tür volkanlar yavaş yavaş oluştuğu için yamaçlarının eğimi yaklaşık yüzde 5 civarında oluyor. Olympus Mons’un zirvesine çıkıp etrafınıza baksanız, büyük ihtimalle Güneş Sistemi’nin en yüksek dağının tepesinde durmakta olduğunuzu anlamazdınız. Tam kenarına gelip aşağı bakarsanız, 10 kilometre derinliğinde bir uçurumdan aşağı bakıyor olurdunuz. Dünya’nın en yüksek volkanından, Hawaii’deki Mauna Loa’dan kat kat yüksekte olduğunuzu ancak o zaman fark ederdiniz

Tharsis Montes Mars

  1. Volkan topluluğu

Mariner 9, Dünya’ya Mars’ın yörüngeden çekilmiş fotoğraflarını göndermeye başladığında üç nokta bilim insanlarının dikkatini çekti. Burası Mars’ın Tharsis Montes adı verilen bölgesiydi ve bu üç nokta da üç volkanın zirvesiydi. Kuzeydoğudan güneybatıya doğru eşit aralıklarla uzanıyorlardı. Tharsis Montes Mars’ın en büyük volkanik bölgesi. Genişliği 4,000 kilometre civarında ve içinde 12 dev volkan bulunuyor. Her biri Dünya’daki volkanlardan neredeyse 100 kat daha büyük.

Mars’ın Kuzey ve Güney farkı

  1. Mars’ın Kuzey ve Güney farkı

İki yarımküre arasındaki fark onlarca yıldır inceleniyor. Yetmişli yıllardan beri Mars yörüngesinde dönen uydular bize Mars’ın kuzey ve güney yarımküreleri arasındaki büyük farkı gösterdi: Güney yarımküre engebeli, volkanik ve kraterlerle dolu. Güneş Sistemi’nin en yüksek zirvelerine ev sahipliği yapıyor. Kuzey yarımküre ise rakımı en fazla birkaç kilometre olan dev bir düzlük.

 Kısa bir süre öncesine kadar kimse bu büyük farkın nedenini bilmiyordu. Tek bilinen, gezegenin çok ama çok eski çağlardan beri bu farka ev sahipliği yaptığı. Bu iki yarımkürenin neden bu kadar farklı olduğuna dair birkaç teori geliştirildi: Bunlardan bir tanesi mantodaki ısınan gazların yükselmesinin güneyde yukarı, kuzeyde ise aşağı doğru hareketi tetiklemesi. 1984’te ortaya atılan bir başka teori ise bu iki yarımküre arasındaki farkın korkunç, dev bir çarpma sonucu ortaya çıktığını savunuyor.

Aslında bu gizemi çözebilen en basit yanıt bu. Bu teoriyi destekleyen bir olgu, kuzeyde yaklaşık 8,500 kilometre genişlikte ve 10,600 kilometre uzunlukta bir çöküntünün var olması. Ancak bu teori ortaya çıktığı hızla çürütüldü. Zira kuzey yarımkürenin sınırları çarpma sonucu oluşacak bir kratere uygun karakteristik şekillere sahip değildi.

Dev toz fırtınaları Mars

  1. Dev toz fırtınaları

Mars’ın yüzeyi Dünya’daki herhangi bir çöldeki kum taneciklerinden çok daha ince bir tozla kaplı. Bu tozda ve Mars zemininde bulunan demir oksit (pas) gezegene rengini veriyor. Zaman zaman Mars rüzgarlarının hızı artıyor ve bu tozu havaya kaldırıp altındaki kayaların görünür olmasını sağlıyor. Kalkan toz gezegenin başka yerlerinde birikip kum tepecikleri oluşturuyor

Yeraltı lav kanalları Mars

  1. Yeraltı lav kanalları

12 kilometre yüksekliğindeki Pavonis Mons Everest’ten yaklaşık üç kilometre daha büyük. Ancak sadece yükseklik yüzünden onu Mars harikalarının arasına koymadık. Bu sönmüş volkanın güney batısına baktığımızda ilk başta gözümüze nehir yatakları gibi görünen ve birbirine paralel uzanan kanallar görüyoruz. Onlarca kilometre uzunluğundaki bu kanalların uçları volkanın zirvesini gösteriyor. Bu vadiler Dünya’da alışageldiğimiz şekilde su erozyonu nedeniyle oluşmadı. “Lav kanalları” olarak bilinen bu yapılar yüzeyde akan lavların üst tarafı soğuyup katılaşırken altında erimiş kayaların akmaya devam etmesi nedeniyle oluşuyor. Yanardağın lav püskürtmesi durunca yeraltındaki lavlar da akıp bitiyor ve arkalarında mağaralar şeklinde uzaman yeraltı kanalları kalıyor.

Hubble ile çekilen Mars Fotoğrafları

  1. Donmuş karbon dioksit kutuplar

Mars’ın ekvatorunda hava sıcaklığı çok da korkutucu değil. Yaz aylarında hava sıcaklığı 20 dereceye çıkabiliyor, toprak ısısı ise 30 derecelerde dolaşabiliyor. Ancak kutuplarda tamamen farklı bir durum var. Mars’ın kuzey kutbu, güney kutbundan daha soğuk. Kış aylarında -153 derece görülebiliyor. 2001’de Hubble tarafından çekilen bu fotoğraftaki Mars kutuplarındaki buzlar görülüyor. Kuzey kutbunda ayrıca dev bir toz fırtınası oluşmuş durumda.  

Hellas Planitia Mars

  1. Büyük çarpışma sonucu oluşan havuz

Hellas Planitia Güneş Sistemi’nin ilk zamanlarında, yaklaşık dört milyar yıl önce dev boyutta nesneler uçuşup birbirileri ile çarpışırken oluşmuş inanılmaz büyüklükte bir krater. Tabanı parlak ve Güneş ışığını yansıttığı için Dünya’dan bile görülebiliyor. Çapı yaklaşık 2,250 kilometre, derinliği ise 7 kilometreyi buluyor. Bu derinlikte atmosfer basıncı kraterin tepesindeki basıncın yaklaşık iki katı. Ancak bu havzanın da krater olup olmadığı hala tartışılıyor. 

Mars kanalı Giovanni Schiaparelli

  1. Mars kanalı

Astronom Giovanni Schiaparelli 1877'de Mars yüzeyindeki çizgileri incelerken onlara İtalyanca “canali” ismini verdi. Bu oluşumların adı “kanal” olarak İngilizceye geçti ve 20. yüzyıl akademisyenleri bu kanalları doğal oluşum değil, bir zamanlar Mars’ta hüküm sürmüş bir medeniyetin meydana getirdiği oluşumlar olarak tanımlayan teoriyi geliştirdiler. Konuya daha bilimsel olarak yaklaşanlar ise bu kanalların o zamanın teleskoplarının yetersizliği nedeniyle ortaya çıkan optik bir illüzyon olduğunu iddia ettiler.  Spektroskopik analizler Mars’taki atmosfer basıncının suyu sıvı halde tutmaya yetecek kadar yüksek olmadığını ve Kızıl Gezegen’in beklenenden daha soğuk olduğunu gösterdi. Son olarak, güçlü teleskoplarla Mars’a baktığımızda bu çizgilerin aslında var olmadığını gördük. Kanal sistemi olarak adlandırılan şekiller ise toza fırtınaları ile biriken tozun oluşturduğu tepecikler olarak değerlendiriliyor.

Daha iyi bir fikrin mi var?
Sizde yazarlık yapabilirsiniz.

Ogesti SONDAKIKA
Sondakika Haberleri
Yayın tarihi:
20/10/2020
Etiketler
Marsgezegeni, marshakkındabilgiler, uzay, uzaykeşfi, marsinharikalarinelerdir, gunessistemi, vallesmarineris, kaseivalles, alympesmons, olymposmons, maunaloa, mariner9, tharsismontes, pavonismonseverest, lavkanalları, hubble, marsinkuzeykutbu, hellasplani
Sondakika, Kahramanmaraş Haber, Adana Haber, Osmaniye Haber, Mersin Haber, Antalya Haber, Hatay Haber, Isparta Haber, Burdur Haber ve Almanca Eğitim Sayfası
SONRAKİ
Yalnızlığı Nasıl Çözeriz?
Aile Danışmanı Ebru Demirhan yeni çıkan kitabı Hayatı Yeniden Başlat’ta yalnızlığa temel oluşturabilecek anne rahmi süreci, doğum ve sonrasına dair bilgileri ve 40 ayrı meditasyonla çözüm önerilerini paylaştı.
Ogesti SONDAKIKA
ogesti
BENZER İÇERİKLER
Siber hırsızlara fidye ödeme devri kapanıyor
Pandemiyle birlikte hız kazanan dijital dönüşüm, daha fazla büyümek isteyen şirketleri bulut hizmetlerine yöneltiyor. Artan bulut kullanımı ise fidye ..
Ogesti SONDAKIKA
yapay zeka
Bilinmesi gereken Türk Bilim insanları – Ogesti
Bilinmesi gereken Türk bilim insanları konumuzda Türklerin dünya üzerinde çeşitli başarılara imza atmasına ve Türkiye’nin bilim dünyasında öne çıkması..
Ogesti SONDAKIKA
veri gazeteciliği
Dijitalleş(e)meyen KOBİ’leri Hangi Tehlikeler Bekliyor?
KOBİ’lerin sayısı her geçen gün artıyor. Ancak KOBİ’lerin bir bölümü için ise dijitalleşmeyi bir gereklilik ve zorunluluk olarak görmüyor. Yeni üretim..
Ogesti SONDAKIKA
veri gazeteciliği
Daha fazla iletişimde kalalım :)
Bizden haberleri daha hızlı almak için sosyal medyadan takip edebilir
E-posta listemize kayıt olabilrisiniz.